Opština Glamoč, kao jedan od najvažnijih projekata u Strategiji razvoja opštine, stavila je zaštitu oznake i geografskog porijekla glamočkog krompira. S obzirom da je provođenje procedura zaštite kod nadležnih institucija moguće samo preko udruženja, Opština je u tu svrhu inicirala i podržala osnivanje Udruženja poljoprivrednih proizvođača „Glamočko polje“, koje nije ispunilo ovaj cilj. Kada je udruženje “Glamočki krompir” 2024. godine zaštitilo ime geografskog porijekla kod Instituta za intelektualno vlasništvo BiH, Opština kao i svi proizvođači krompira bili su uvjereni da će ova poljoprivredna kultura koja je othranila mnoge glamočke porodice, dobiti dodatni značaj i bolju cijenu na tržištu u BiH. Očekivanja su bila da će sledeći korak biti zaštita oznake geografskog porijekla kod Agencije za sigurnost hrane BiH, gdje su između ostalih zaštićeni nevesinjski i rogatički krompir, livanjski i livanjski izvorni sir, drvarski mućeni pekmez od drenjina… No, umjesto zaštite od mogućih zloupotreba desilo se suprotno, počele su prijave kod inspekcijskih organa za one proizvođače koji nisu članovi Udruženja, s ciljem da se spriječi prodaja njihovog krompira u trgovačkim lancima, uz tvrdnje da samo članovi Udruženja imaju pravo da koriste naziv “GLAMOČKI KROMPIR” na etiketama. Tu se pojavio i problem što ni sami članovi Udruženja u tom trenutku nisu imali rješenje o upisu u Fitoregistar, što je obaveza svih proizvođača krompira koji svoje proizvode stavljaju na tržište, te je za mnoge proizvođače, bili oni članovi Udruženja ili ne, bio problem da plasiraju svoj krompir u sezoni 2024/2025. Nekolicina fizičkih i pravnih lica, uz savjetodavnu pomoć nadležne službe Opštine Glamoč, i dokumentaciju zahtjevanu članom 41. Zakona o zaštiti oznaka geografskog porijekla i članom 26. Pravilnika o postupku za priznanje oznaka porijekla proizvoda, imena porijekla i geografske oznake, u postupku koji se vodi pred Institutom za intelektualno vlasništvo BiH, dobilo je rješenje o statusu ovlaštenog korisnika imena porijekla za proizvod “GLAMOČKI KROMPIR”. I tu je uprava udruženja “Glamočki krompir” pokušala da ista poništi svojim dopisima prema Institutu uz tvrdnje da ti proizvođači uopšte ne siju određene sorte krompira, a u poslednjem pokušaju uz tvrdnju da rješenja nisu dobijena na osnovu validne dokumentacije, što je Institut nakon izjašnjenja korisnika, ocijenio kao neosnivanim. Ono što od samog početka uprava Udruženja tvrdi jeste da samo članovi Udruženja imaju ekskluzivno pravo na korištenje imena porijekla, što je sa zakonskog stanovišta potpuno netačno. S obzirom da je ime porijekla i geografsko porijeklo kolektivno pravo i pravo koje ne pripada samo jednom licu, već svim proizvođačima koji ispunjavaju uslove specifikacije na određenom području, Opština je u cilju zaštite istinskih proizvođača i onih koji žive od proizvodnje glamočkog krompira, uputila Institutu zahtjev za tumačenje Zakona i Pravilnika, te za dostavljanje Elaborata o zaštiti oznake porijekla glamočkog krompira, koji Udruženje iz samo njima poznatih razloga nije htjelo da objavi na svojoj internet stranici i učini ga dostupnim javnosti.
U obavještenju Instituta za intelektualno vlasništvo BiH decidno stoji da članstvo u Udruženju “Glamočki krompir”, kao ni članska karta udruženja ili interna potvrda udruženja, ne predstavljaju zakonom propisani uslov za sticanje statusa ovlaštenog korisnika imena porijekla za proizvod “GLAMOČKI KROMPIR”, kao i da označavanje proizvoda etiketom, hologramom ili drugim znakom koji distribuira udruženje, samo po sebi, ne predstavlja pravni osnov za korištenje registrovanog imena porijekla, niti može zamijeniti status ovlaštenog korisnika imena porijekla priznat u postupku koji se vodi pred Institutom. U istom aktu takođe stoji da udruženje može da uređuje pitanja koja se odnose na članstvo, članarinu i druga pitanja od značaja za njegove članove u skladu sa statutarnim aktima, te da je jedini organ ovlašten za izdavanje rješenja o statusu ovlaštenog korisnika imena porijekla za proizvod “GLAMOČKI KROMPIR” Institut za intelektualno vlasništvo BiH.
Ovim putem obavještavamo sve proizvođače glamočkog krompira koji namjeravaju dustribuirati svoje proizvode pod nazivom “GLAMOČKI KROMPIR” da su dužni od Instituta za intelektualno vlasništvo BiH dobiti rješenje o statusu ovlaštenog korisnika imena porijekla kako ne bi imali zakonskih prepreka u prodaji. Za pomoć u podnošenju zahtjeva Institutu i propisane dokumentacije možete se obratiti nadležnoj službi Opštine Glamoč.
Opština Glamoč će u narednom periodu podnijeti zahtjev za postupanje nadležnim inspekcijskim organima u BiH i trgovačkim lancima vezano za distribuciju proizvoda pod nazivom “GLAMOČKI KROMPIR” kako bi se spriječile moguće zloupotrebe.
Zahtjev za tumačenje odredbi Zakona i Pravilnika, Obavještenje Instituta za intelektualno vlasništvo BiH i Elaborat o zaštiti oznake porijekla glamočkog krompira možete preuzeti u prilogu.